هگمتانه، گروه مدیریت شهری: گسترش خدمات هوشمند در ناوگان اتوبوسرانی، توسعه پرداخت‌های الکترونیکی، تقویت ناوگان و ساماندهی سرویس مدارس، مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌های مدیریت شهری همدان برای ارتقای کیفیت حمل‌ونقل عمومی و تسهیل سفرهای درون‌شهری است؛ اقداماتی که با هدف کاهش اتلاف وقت شهروندان، افزایش بهره‌وری ناوگان و حرکت به سمت حمل‌ونقل هوشمند دنبال می‌شود.
به گزارش هگمتانه، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های مدیریت شهری همدان در حوزه حمل‌ونقل عمومی، توسعه سامانه هوشمند اتوبوسرانی و فراهم کردن امکان اطلاع شهروندان از موقعیت و زمان رسیدن اتوبوس‌هاست؛ خدمتی که می‌تواند نقش مؤثری در مدیریت زمان سفر و افزایش تمایل شهروندان به استفاده از ناوگان عمومی داشته باشد.
معاون اتوبوسرانی شهردار همدان هوشمندسازی اتوبوس‌های درون‌شهری را اقدامی مهم و اثرگذار در مدیریت سفر و کاهش ترافیک دانسته و با اشاره به سامانه رهرو اظهار کرده است: با استفاده از این برنامه، زمان رسیدن اتوبوس به مسافران اعلام می‌شود و شهروندان می‌توانند برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای سفرهای خود داشته باشند.
رصد لحظه‌ای ناوگان برای مدیریت بهتر خطوط
برای آنکه ظرفیت‌های سامانه هوشمند اتوبوسرانی به‌طور کامل مورد استفاده قرار گیرد، استقرار نیروهای سازمان اتوبوسرانی در مرکز کنترل ترافیک شهری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
رضا سراجق با اشاره به راه‌اندازی این مرکز حدود دو سال پیش، اظهار کرد: به دلیل کمبود نیروی انسانی تاکنون امکان بهره‌برداری مطلوب از ظرفیت مرکز کنترل فراهم نشده است، اما با استقرار اپراتور و رصد لحظه‌ای اتوبوس‌ها، مدیریت ناوگان با دقت بیشتری انجام خواهد شد.
به گفته وی، یکی از مزیت‌های این شیوه، امکان واکنش سریع به کمبود اتوبوس در خطوط مختلف است؛ به‌گونه‌ای که در صورت مشاهده کمبود ناوگان در یک خط، می‌توان در کوتاه‌ترین زمان نسبت به اضافه کردن اتوبوس اقدام کرد. این موضوع علاوه بر افزایش نظم در حرکت ناوگان، می‌تواند زمان انتظار مسافران را نیز کاهش دهد.
همرو»؛ گامی برای دسترسی شهروندان به موقعیت اتوبوس
سامانه «همرو» نیز در همین مسیر و با هدف تسهیل دسترسی شهروندان به اطلاعات ناوگان طراحی شده است. این سامانه به‌صورت تحت وب راه‌اندازی شده و زیرساخت آن در حال بررسی و ارزیابی است تا با افزایش تعداد کاربران، امکان ارائه خدمات بدون اختلال فراهم باشد.
با تکمیل و بهره‌برداری کامل از این سامانه، شهروندان می‌توانند از طریق تلفن همراه موقعیت اتوبوس را مشاهده کنند و از محل استقرار آن در شهر مطلع شوند. چنین امکانی، انتظارهای طولانی و نامشخص در ایستگاه‌ها را کاهش داده و به شهروندان اجازه می‌دهد زمان سفر خود را با دقت بیشتری مدیریت کنند.
سراجق همچنین تأکید کرد که سازمان اتوبوسرانی همدان با انعقاد قرارداد با مجموعه و پیمانکار مربوط، نسبت به راه‌اندازی سامانه هوشمند اتوبوس‌یاب اقدام کرده و این تجربه را به‌عنوان یکی از اقدامات شاخص حوزه حمل‌ونقل هوشمند دنبال می‌کند.
پرداخت کرایه در مسیر حذف پول نقد
در کنار هوشمندسازی مدیریت ناوگان، توسعه روش‌های پرداخت الکترونیکی نیز از دیگر برنامه‌های اتوبوسرانی همدان است. در این راستا، برای استفاده از روش‌هایی همچون رمزینه(کیوآرکد) و کیف پول دیجیتال در اتوبوس‌ها با بانک شهر مصوبه دریافت شده، هرچند اجرای نهایی آن نیازمند رفع برخی ابهامات مطرح‌شده در کمیته انطباق است.
بر اساس قرارداد جدید، بار مالی و خطرپذیری پرداخت از دوش شهرداری برداشته شده و برعهده شرکت طرف قرارداد قرار خواهد گرفت؛ موضوعی که می‌تواند زمینه توسعه خدمات پرداخت غیرنقدی را بدون تحمیل بار مالی جدید به مدیریت شهری فراهم کند.
در شرایط فعلی، نرخ کرایه اتوبوس با کارت 6 هزار تومان و نرخ آزاد 10 هزار تومان اعلام شده است. همچنین در شیوه پرداخت الکترونیکی، امکان پرداخت از طریق دستگاه کارتخوان فراهم است و وجه نقد در این فرآیند دریافت نخواهد شد.
بازسازی اتوبوس‌های فرسوده و تقویت ناوگان
توسعه حمل‌ونقل عمومی تنها به هوشمندسازی محدود نمی‌شود و نوسازی و بازسازی ناوگان نیز به‌عنوان یکی از نیازهای اساسی شهر همدان دنبال می‌شود.
سراجق از برنامه بازسازی اتوبوس‌های فرسوده خبر داد و گفت: با فروش اتوبوس‌های فرسوده، منابع لازم برای بازسازی سایر اتوبوس‌ها تأمین خواهد شد و پیش‌بینی شده است تا آبان ماه سه دستگاه اتوبوس بازسازی‌شده به ناوگان اضافه شود.
همچنین برای سامانه جانبازان 500 میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شده است تا خدمات حمل‌ونقلی این بخش از شهروندان نیز با ساماندهی و امکانات مناسب‌تری ارائه شود.
ساماندهی سرویس مدارس در آستانه سال تحصیلی
هم‌زمان با برنامه‌های مربوط به اتوبوسرانی، مدیریت شهری همدان ساماندهی سرویس مدارس را نیز در دستور کار قرار داده است تا با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، خدمات حمل‌ونقل دانش‌آموزان با نظم بیشتری انجام شود.
سیدصادق پورسینا، مدیر سازمان مدیریت حمل‌ونقل بار و مسافر شهرداری همدان، با اشاره به آخرین وضعیت ثبت‌نام سرویس مدارس اظهار کرد: تاکنون یک‌هزار و 800 نفر در سامانه سرویس مدارس ثبت‌نام کرده‌اند که 200 نفر از آنان راننده هستند.
ساماندهی سرویس مدارس در قالب 12 شرکت حمل‌ونقلی انجام می‌شود و تعیین نرخ نهایی خدمات نیز در انتظار تأیید فرمانداری است.
در فرآیند تعیین نرخ، پیشنهاد افزایش 75 درصدی در هیأت انطباق مورد موافقت قرار نگرفت و پیشنهاد افزایش 70 درصدی نیز تأیید نشد. در نهایت لایحه افزایش 50 درصدی ارسال شده و مدیریت شهری در انتظار اعلام نظر فرمانداری است.
توسعه خدمات ویژه و ایمن‌سازی ناوگان
در کنار ساماندهی سرویس مدارس، مجموعه‌ای از اقدامات دیگر نیز برای ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل عمومی در حال انجام است. از جمله این اقدامات می‌توان به بازسازی 55 دستگاه خودروی متوقف‌شده در پارکینگ‌ها، حذف وجه نقد ازسامانه حمل‌ونقل عمومی و نصب دوربین در اتوبوس‌ها اشاره کرد.
همچنین راه‌اندازی ون‌های مناسب‌سازی‌شده برای توانیابان از دیگر برنامه‌هایی است که طی یک ماه آینده دنبال خواهد شد؛ اقدامی که می‌تواند دسترسی گروه‌های دارای محدودیت حرکتی به خدمات حمل‌ونقل عمومی را تسهیل کند.
حرکت از حمل‌ونقل سنتی به مدیریت هوشمند
مجموعه این اقدامات نشان می‌دهد مدیریت شهری همدان در حوزه حمل‌ونقل عمومی، هم‌زمان چند محور را دنبال می‌کند؛ از یک سو با توسعه سامانه‌های هوشمند تلاش می‌شود اطلاعات دقیق‌تری در اختیار شهروندان قرار گیرد و مدیریت ناوگان از حالت سنتی فاصله بگیرد و از سوی دیگر، بازسازی اتوبوس‌ها، توسعه پرداخت الکترونیکی، نصب تجهیزات نظارتی و توجه به حمل‌ونقل اقشار خاص، کیفیت خدمات را ارتقا دهد.
در صورت تکمیل زیرساخت‌های سامانه «همرو» و استقرار نیروی انسانی در مرکز کنترل ترافیک، امکان پایش لحظه‌ای ناوگان و واکنش سریع به شرایط خطوط فراهم خواهد شد. این روند می‌تواند در کنار نوسازی تدریجی ناوگان، زمینه را برای شکل‌گیری حمل‌ونقل عمومی منظم‌تر، قابل پیش‌بینی‌تر و شهروندمدارتر در همدان فراهم کند؛ مسیری که نتیجه نهایی آن، کاهش زمان انتظار، مدیریت بهتر سفر و افزایش رضایتمندی استفاده‌کنندگان از حمل‌ونقل عمومی خواهد بود.